บทความ

 

หากถามว่าอยากเห็นประเทศของเราก้าวหน้าหรือไม่ เชื่อได้ว่าทุกคนคงตอบว่าอยากเห็น แต่หากถามต่อว่าความก้าวหน้าที่อยากเห็นนั้นหน้าตาเป็นอย่างไร คงไม่มีคำตอบที่เห็นพ้องต้องกันทุกคน เพราะขึ้นอยู่กับว่าเขาคนนั้นให้คุณค่ากับอะไร คุณค่าดังกล่าวนี้เองที่จะเป็นบรรทัดฐานวัดว่าอะไรคือความก้าวหน้า อะไรคือความล้าหลัง หรือกล่าวได้ว่าคุณค่าหนึ่งชุดจะพ่วงมาด้วย “ไม้บรรทัด” อย่างน้อยหนึ่งอัน

จบลงไปแล้วสำหรับกิจกรรมเวทีสถานีความคิด: การพัฒนาดัชนีชี้วัดความก้าวหน้าที่แท้จริงของประเทศไทย ครั้งที่ 1 ซึ่งทางแผนงานขับเคลื่อนสังคมดัวยดัชนีชี้วัดความก้าวหน้าที่แท้จริงได้จัดขึ้นเมื่อวันที่ 20 พฤษภาคม 2555 ณ โรงแรมริชมอนด์ จ. นนทบุรี สำหรับเวทีสถานีความคิดครั้งที่ 1 นี้ เราได้พูดคุยและแลกเปลี่ยนความคิดเห็นต่อการพัฒนาดัชนีชี้วัดความก้าวหน้าด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ภายใต้หัวข้อ “ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม...มิติที่หายไปจากความก้าวหน้าของสังคมไทย”

“ถ้าหากว่าประเทศไทยมี  Child Watch แล้ว ถ้ามี Watch ของผู้สูงอายุด้วยก็น่าจะดีไม่น้อย”

ความคิดนี้ “ปิ๊ง” ขึ้นมาตอนทีมงาน NPI ได้มีโอกาสไปร่วมกิจกรรมการพบปะประจำเดือนของชมรม/กลุ่มผู้สูงอายุที่จังหวัดพิจิตร เมื่อวันที่ 21 มีนาคม 2555 ที่ผ่านมา

เชียงใหม่ก้าวเดินไว..แต่ไปได้ไม่เท่าเทียม เชียงใหม่ นับว่าเป็นจังหวัดหนึ่งของประเทศไทยที่เติบโตไวด้านการพัฒนาเศรษฐกิจอย่างก้าวกระโดด ล้ำหน้าจังหวัดอื่นๆ ในภาคเหนือของประเทศ แรงผลักดันสำคัญที่ทำให้จังหวัดเชียงใหม่ก้าวไปอย่างเร่งรีบ คือ การเป็นศูนย์กลางด้านการท่องเที่ยวและการศึกษาของภาคเหนือ รวมถึงการขยายตัวของธุรกิจอสังหาริมทรัพย์ ทำให้ผู้คนจากทุกสาระทิศหลั่งไหลมา กิน เที่ยว และอยู่อาศัยในเมืองเชียงใหม่ ทำให้ความเจริญกระจุกตัวอยู่ในพื้นที่เมือง แต่ความล้าหลังยังกระจายอยู่ในชนบท โดยเฉพาะในพื้นที่อำเภอต่างๆ ที่ห่างไกลจากตัวเมืองที่เป็นศูนย์กลางความเจริญ
เป็นที่รู้ๆ กันในกลุ่มคนที่ทำงานด้านการพัฒนา จังหวัดอำนาจเจริญมักติดหนึ่งในห้าอันดับแรกที่จนที่สุดของประเทศไทย ทำให้เราอดคิดไม่ได้ว่าเมืองที่มีเศรษฐกิจยากจนซะขนาดนี้ คุณภาพชีวิตของคนอำนาจเจริญจะข้นแค้นขนาดไหน แต่ภาพที่เราจินตนาการอาจไม่ได้เหมือนกับภาพที่คนอำนาจเจริญเป็นเสมอไป ทุกครั้งที่เจอกับกลุ่มคนที่ขับเคลื่อนงานพัฒนาในท้องถิ่น พวกเขามักเน้นย้ำให้ฟังเสมอว่า แม้จังหวัดของพวกเขาจะถูกตีตราว่ายากจน แต่พวกเขาก็มีความสุข และคุณภาพชีวิตที่ดีไม่น้อยหน้าใคร
คุณภาพชีวิตคนไทย:สาละวันเตี้ยลง
ดัชนีการพัฒนามนุษย์ (Human Development Index: HDI) ที่พัฒนามานานกว่า 20 ปี เพื่อให้สังคมโลกฉุกคิด และเหลียวมองถึงคุณภาพชีวิตคนในวิถีการพัฒนาอย่างรอบด้านมากขึ้น โดยในดัชนีนี้พบว่าประเทศไทยมีการพัฒนาเศรษฐกิจดีขึ้นอย่างต่อเนื่อง สามารถเพิ่มรายได้ในกระเป๋าให้กับคนไทยต่อคนจาก 5,950 US$ ในปี ค.ศ. 1992 เป็น 8,130 US$ ในปี ค.ศ. 2007 เพิ่มขึ้นเกือบร้อยละ 36.72 แต่อันดับการพัฒนามนุษย์ของประเทศไทยนั้นถดถอยลงอย่างต่อเนื่อง จากที่เคยอยู่อันดับที่ 34* ในปี ค.ศ. 1992 หล่นมาอยู่อันดับที่ 48* ในปี ค.ศ. 2007
กรุงเทพฯในมุมเขียวๆ
ถ้าพูดถึงการจัดลำดับความเป็นเมืองสีเขียวของโลกหรือของทวีปแล้ว ในสายตาของคนทั่วๆไปอาจคาดคะเนเป็นเสียงเดียวกันว่า กรุงเทพมหานคร นครหลวงของประเทศไทยคงอยู่ในลำดับท้ายๆ ของตารางเป็นแน่แท้ ด้วยความที่ไม่ว่าจะมองไปทางใดก็ล้วนเห็นแต่ตึกรามบ้านช่องไปทั่วทุกตารางนิ้ว ทว่าการสำรวจความเป็นเมืองสีเขียวที่เพิ่งเกิดขึ้นไปเมื่อเร็วๆนี้กลับให้ผลที่ทุกคนต้องประหลาดใจ